Historie in kort bestek

Convent des CelitesDe geschiedenis van de Cellebroeders gaat terug tot 1360, toen zij zich vestigden in de wijk Tweebergen aan de Brusselsestraat. Hun kapel stamt uit 1512. Na secularisatie in 1797 heeft de kapel verschillende functies gehad, o.a. bank van lening, garage en kunstenaarsatelier. De Broeders van de Beyart redden de kapel en herstelden hem in oude luister. In 1995 werd het beheer overgenomen door Stichting Cellebroederskapel.

CellebroedersDe eerste berichten over de Maastrichtse Cellebroeders stammen uit 1360 en 1371. Ze woonden dan al aan de zogenaamde Bank van Tweebergen aan de Brusselsestraat en wijdden zich daar aan de verpleging van zieken en zwakzinnigen. Vanaf de Brusselsestraat liep een paadje naar de Stadswal, de nu nog bestaande Cellebroedersstraat. Aan dat paadje bouwden zij hun kleine klooster, waarvan alleen de kapel over is. Onderzoek naar de jaarringen in de noodbalk toont aan dat het hout gekapt is in 1511. De kapel is dus 500 jaar oud. Ook de stijlkenmerken wijzen in die richting.

In dit klooster bleven de broeders hun liefdadige werken verrichten tot aan de Franse tijd in 1797 moesten ze plaats maken voor de vertegenwoordigers van de derde macht: Het Burgerlijk Armbestuur. In de loop van de 19e eeuw raakte het gebouw steeds verder vervreemd van zijn oorspronkelijke bestemming. Het diende toen ondermeer als gevangenis, brouwerij en bank van lening.

Postmes kleinToen de bank in 1924 die huisvesting prijsgaf, waren de gebouwen er slecht aan toe. Zo slecht, dat uiteindelijk ze in de jaren 40 grotendeels gesloopt werden. Alleen de kapel en een klein restant van het oude klooster bleven gespaard. Deze kwamen vervolgens in bezit van de Broeders van de Beyart, die in de jaren zestig besloten tot algehele restauratie. In 1966 was de kapel weer in oude luister hersteld.

Op 4 oktober 1995 droegen de Broeders van De Beyart de Cellebroederskapel over aan Stichting Cellebroederskapel, die speciaal werd opgericht om de kapel in stand te houden voor religieuze, culturele en maatschappelijke activiteiten. 
engel met schild na restauratieengel met schild voor restauratie
De Stichting Restauratie Atelier Limburg nam daarna nogmaals de kapel onderhanden. Tijdens de restauratie werden in het gewelf persbrokaten sterretjes ontdekt, die uniek zijn in Nederland. Het gewelf is op zich uniek omdat onder dikke kalklagen de originele beschildering te voorschijn kwam.

In 2006 droeg de stichting de eigendom van de kapel over aan de landelijke Vereniging Hendrick de Keyser, die tot doel heeft cultureel erfgoed in stand te houden. Stichting Cellebroederskapel treedt sindsdien op als beheersstichting.

In 2007 is de kapel door de Gemeente Maastricht aangewezen als huis van de gemeente, waardoor het mogelijk is in de kapel wettelijke huwelijken te sluiten. Ook zijn ontvangstruimte en bovenzaal ingrijpen gerenoveerd.

In 2012 werd het 500-jarig bestaan gevierd. De kapel werd ter gelegenheid daarvan voorzien van nieuwe kroonluchters, ontworpen door Pieter Spruyt.

Gewelf Cellebroederskapel  foto Laurens Eggen